<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0">
  <channel>
    <title>فصلنامه علمی  زیست فناوری گیاهان زراعی</title>
    <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/</link>
    <description>فصلنامه علمی  زیست فناوری گیاهان زراعی</description>
    <atom:link href="" rel="self" type="application/rss+xml"/>
    <language>fa</language>
    <sy:updatePeriod>daily</sy:updatePeriod>
    <sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
    <pubDate>Wed, 03 Jun 2026 00:00:00 +0330</pubDate>
    <lastBuildDate>Wed, 03 Jun 2026 00:00:00 +0330</lastBuildDate>
    <item>
      <title>ارزیابی تأثیر نگهداری انجماد فراسرد بر پایداری ‏ژنتیکی گیاهچه‌ها و نسل اول گیاهان سیب‏زمینی ‏‏(‏Solanum tuberosum‏) در ارقام آریندا و سانته با ‏استفاده از نشانگرهای مولکولی ‏</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13103.html</link>
      <description>این مطالعه با هدف بررسی تأثیر انجماد فراسرد بر ثبات ژنتیکی و فیزیولوژیکی دو رقم سیب‌زمینی (آریندا و سانته) در دو مرحله رشد (گیاهچه‌های باززایی‌شده و گیاهان نسل اول) انجام شد. گیاهچه‌های عاری از ویروس ابتدا در شرایط درون شیشه تولید شدند و سپس تحت دو تیمار شامل ۱) نگهداری در شرایط درون‌شیشه‌ای و ۲) انجماد فراسرد به روش کپسوله‌سازی و دهیدراته‌سازی قرار گرفتند. پس از بازیابی و تکثیر، بخشی از نمونه‌ها در مرحله گیاهچه برای ارزیابی مولکولی استفاده شدند و بخش دیگر به گلخانه انتقال یافتند تا مینی‌تیوبر تولید و در نسل اول مورد ارزیابی قرار گیرند. پس از کاشت مینی‌تیوبرها در قالب کشت گلدانی، نمونه‌برداری برای آزمایش‌های مولکولی انجام شد. تحلیل ژنتیکی با ۱۵ جفت نشانگر ریزماهواره و در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار (۱۰ گیاه در هر تکرار) در هر دو مرحله صورت گرفت. نتایج نشان داد که هیچ‌گونه تنوع ژنتیکی قابل‌توجهی میان گیاهچه‌ها و گیاهان نسل اول حاصل از دو روش نگهداری مشاهده نشد. همچنین ارزیابی‌های فیزیولوژیکی، از جمله درصد بقا، رشد رویشی و کیفیت مینی‌تیوبرها، تفاوت معنی‌داری را بین تیمارها نشان نداد. این یافته‌ها بیانگر آن است که روش انجماد فراسرد علاوه بر حفظ تنوع ژنتیکی، بر عملکرد و توان زایشی گیاهان نیز اثر منفی ندارد. در مجموع، نتایج تأیید می‌کنند که انجماد فراسرد با روش کپسوله‌سازی و دهیدراته‌سازی روشی ایمن و کارآمد برای نگهداری بلندمدت ژرم‌پلاسم سیب‌زمینی است، بدون آن‌که تغییرات ژنتیکی یا فیزیولوژیکی قابل‌مشاهده‌ای ایجاد نماید. این موضوع می‌تواند نقش مهمی در برنامه‌های به‌نژادی، بانک‌های ژن و تولید بذر عاری از ویروس ایفا نماید.</description>
    </item>
    <item>
      <title>مکانیسم‌های مولکولی تحمل به تنش خشکی در گندم با تأکید بر فاکتورهای رونویسی</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13162.html</link>
      <description>این مطالعه به تأثیر قابل توجه تنش خشکی بر کشت جهانی گندم، با تمرکز ویژه بر اثرات مضر آن بر رشد و عملکرد گیاه، به‌ویژه در مناطق خشک می‌پردازد. با توجه به رشد سریع جمعیت، بازده گندم تا سال 2050 باید 70 درصد افزایش یابد تا نیازهای غذایی جهانی را برآورده کند. تحمل به خشکی برای اطمینان از سازش‌پذیری گندم بسیار مهم است. در ادامه، به مکانیسم‌های مولکولی می‌پردازد که در پاسخ به کمبود آب در گندم فعال می‌شوند. همچنین، بر نقش فاکتورهای رونویسی یا به اختصار TFها مانند WRKY، MYB، NAC و AP2/ERF تأکید می‌کنند. این عوامل ژن‌های پاسخ‌دهنده به تنش را تنظیم می‌کنند و آغازگر تنظیمات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی لازم برای تحمل به خشکی، از جمله بهبود تعادل اسمزی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی هستند. با شناسایی این مکانیسم‌های کلیدی، محققان می‌توانند گونه‌های گندم مقاوم به خشکی را با استفاده از ابزارهای بیوتکنولوژیک مانند اصلاح ژنتیکی و انتخاب به کمک نشانگرها توسعه دهند. بینش به‌دست‌آمده از این مطالعه برای پرورش محصولات انعطاف‌پذیرتر و تضمین تولید کشاورزی پایدار، به‌ویژه در مناطق کم‌آب و دیم مفید است. همچنین این رویکردها، بر اهمیت حیاتی پیشبرد تحمل به خشکی گندم برای حفاظت از امنیت غذایی در آب و هوای در حال تغییر تاکید می‌کند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>شناسایی دمین در برخی از پروتئین‌های متحمل به خشکی آفتابگردان توسط ابزارهای بیوانفورماتیکی</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13107.html</link>
      <description>تنش خشکی یکی از عوامل محدودکننده اصلی در تولید محصولات کشاورزی است که فرآیندهای فیزیولوژیکی گیاه را در سطوح مختلف تحت تأثیر قرار می‌دهد. یکی از مهم‌ترین پاسخ‌های گیاهان به تنش خشکی، تغییر در بیان پروتئین‌هاست که به ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی مانند نیمه‌عمر، شاخص پایداری، نقطه ایزوالکتریک، وزن مولکولی و ضریب خاموشی وابسته است. علاوه بر این، شناسایی موتیف‌ها، الگوها و دامنه‌های پروتئینی امکان پیش‌بینی تغییرات ساختاری و عملکردی آن‌ها را فراهم می‌کند. در این مطالعه، ۱۸ پروتئین مرتبط با تنش خشکی بر اساس مطالعات قبلی پروتئومیک انتخاب شده و با ابزارهای بیوانفورماتیکی مورد تحلیل قرار گرفتند. خصوصیات فیزیکوشیمیایی با نرم‌افزار ProtParam بررسی شد، دامنه‌ها با InterProScan و CDD شناسایی شدند، الگوهای احتمالی اصلاحات پساترجمه‌ای با ScanProsite ارزیابی گردید، شباهت با Blast تعیین شد و بلوک‌های حفاظتی از طریق هم‌ردیفی با T-Coffee شناسایی شدند. نتایج نشان داد که ۱۶ پروتئین نیمه‌عمری بیش از ۲۰ ساعت دارند، وزن مولکولی آن‌ها بین ۱۳ تا ۷۰ کیلو دالتون متغیر است و ۱۴ پروتئین دارای شاخص پایداری کمتر از ۴۰ بوده و پایدار تخمین زده شدند. بررسی دقیق‌تر روی α-توبولین و فاکتور طویل‌سازی Tu نشان داد که α-توبولین بخشی از میکروتوبول‌ها بوده و نقش کلیدی در رشد سلولی دارد. این پروتئین شامل الگوهای TUBULIN_B_AUTOREG و TUBULIN و دامنه‌های Alpha-tubulin و PLN00221 است. فاکتور طویل‌سازی TU دارای موتیف‌های G_TR_1 و G_TR_2 و چهار دامنه EF-Tu، EFTU-II، EFTU-III و PLN03127 می‌باشد. تحلیل شباهت پروتئین‌ها نشان داد که توالی‌های دارای ۳۰ تا ۷۰ درصد شباهت می‌توانند در درک بهتر ساختار و عملکرد پروتئین کمک کنند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>توسعه سامانه کشت در شیشه و بهبود تحمل به خشکی در گوجه‌فرنگی از طریق انتقال ژن بتائین آلدهید دهیدروژناز (BADH)</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13204.html</link>
      <description>گوجه‌فرنگی (Solanum lycopersicum L.) از خانواده‌ی Solanaceae  یکی از محصولات مهم زراعی است که به دلیل حساسیت بالا به تنش‌های زیستی و غیرزیستی، به‌ویژه خشکی، نیازمند به‌کارگیری رویکردهای نوین اصلاحی می‌باشد. در این پژوهش ژن BADH  که درگیر در مسیر سنتز گلایسین بتائسن می باشد، از اسفناج جداسازی و به رقم‌هایCH  وRio Grande  گوجه‌فرنگی منتقل شد. به منظور بهینه‌سازی شاخه‌زایی، جداکشت‌های کوتیلدونی و هیپوکوتیل در تیمارهای هورمونی مختلف ارزیابی شدند. بیشترین درصد باززایی در محیط حاوی 3 میلی‌گرم بر لیتر BA و 1/0 میلی‌گرم بر لیتر IAA حاصل شد؛ به‌طوری‌که در رقم CH به‌ترتیب  53/92 درصد و  26/96 درصد و در Rio Grande به‌ترتیب 30/70 درصد و 60/66 درصد باززایی مشاهده گردید. همچنین بهترین رشد شاخه‌ها در محیط حاوی 3 میلی‌گرم بر لیتر GA3 همراه با 1/0 میلی‌گرم بر لیتر IAA بود. برای انجام فرایند تراریختی، هیپوکوتیل ها باAgrobacterium tumefaciens  حامل وکتور pRI201-AN حاوی ژن BADH  و40 میلی‌گرم بر لیتر استوسیرینگون، به‌مدت 48 ساعت در تاریکی تیمار شدند. گیاهان سبز مقاوم به 15 میلی گرم بر لیتر کانامایسین از محیط باززای انتخاب شدند و توسط PCR  ارزیابی شدند. حضور باند 1668 جفت‌باز مربوط به ژن BADH بیانگر انتقال موفق ژن به گیاهان تراریخت بود. ارزیابی مقاومت گیاهان تراریخت در محیط‌های با فشار اسمزی مختلف نشان داد این گیاهان در تنش 6- بار پایدار ماندند، درحالی‌که گیاهان شاهد از بین رفتند. از اینرو انتقال ژن BADH می‌تواند راهبردی کارآمد در اصلاح مولکولی گوجه‌فرنگی و افزایش تحمل آن به تنش‌های اسمزی باشد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>تأثیر آلودگی قارچی بر بیان ژن‌های مرتبط با رسیدگی میوه در گوجه‌فرنگی(Solanum lycopersicum L.): یک مطالعه بیوانفورماتیکی</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13108.html</link>
      <description>گوجه‌فرنگی (Solanum lycopersicum L.) یکی از محصولات کشاورزی مهم است که تحت تأثیر بیماری‌های قارچی قرار می‌گیرد که موجب کاهش عملکرد و کیفیت محصول آن می‌شود. در این پژوهش، تغییرات ترانسکریپتومی گوجه‌فرنگی تحت تأثیر قارچ‌های مختلف بررسی شد تا ژن‌های کلیدی مرتبط با مقاومت و فرآیند رسیدگی میوه شناسایی شوند. برای این مطالعه، داده‌های ترانسکریپتومی از میوه‌های گوجه‌فرنگی آلوده به برخی از قارچ‌ها از پایگاه‌های داده استخراج شد و ژن‌های با بیان متفاوت و فاکتورهای رونویسی مرتبط شاسایی شدند. همچنین، خصوصیات ژن‌های کلیدی با استفاده از ابزارهای بیوانفورماتیکی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تأثیر قارچ‌های مختلف بر بیان ژن‌های گوجه‌فرنگی متفاوت است، به‌طوری‌که بیشترین تغییرات ترانسکریپتومی در تیمار با قارچ Colletotrichum gloeosporioides مشاهده شد. تحلیل داده‌ها 56 ژن مشترک بین تیمارهای قارچی را شناسایی کرد که در مسیرهای مرتبط با مقاومت به بیماری و تنظیم رسیدگی میوه نقش داشتند. همچنین، شش ژن کلیدی به عنوان عوامل احتمالی در تنظیم رسیدگی میوه تحت تأثیر قارچ‌ها شناسایی شدند. بررسی توالی‌های راه‌انداز این ژن‌ها نشان داد که اغلب آن‌ها دارای عناصر تنظیمی مرتبط با پاسخ به تنش‌های زیستی و غیرزیستی هستند. همچنین، حضور عناصر هورمونی مرتبط با اتیلن، متیل‌جاسمونات و آبسیزیک اسید نشان می‌دهد که این ژن‌ها می‌توانند تحت تنظیم مسیرهای هورمونی مرتبط با رسیدگی میوه و پاسخ به قارچ‌ها قرار گیرند. نتایج این پژوهش نشان داد که مکانیسم‌های تنظیمی مشابهی در پاسخ به تنش قارچی و فرآیند رسیدگی فعال می‌شوند، که می‌تواند در توسعه راهکارهای اصلاحی برای بهبود مقاومت گوجه‌فرنگی به بیماری‌های قارچی و کنترل رسیدگی میوه مؤثر باشد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>مقایسه نقش تلقیح بذر غلات سه‌کربنه و چهار‌کربنه با باکتری‌‌های محرک رشد استرپتومایسسی در افزایش عملکرد و قدرت دفاعی گیاه تحت تنش‌‌های محیطی</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_12997.html</link>
      <description>تغییر اقلیم چالشی اساسی با اثرات گسترده شامل تنش‌های زیستی و غیرزیستی است. افزایش دما، کاهش بارش، و خشکسالی به منابع آبی، خاک و پوشش گیاهی فشار آورده و منجر به کاهش عملکرد بخصوص در هر دو گروه غلات غلات می‌‌شود. بهره‌گیری از راهکارهای نوین برای تعدیل این اثرات، به ویژه کاهش عملکرد، حیاتی است. یکی از این راهکارها، استفاده از محرک‌های رشد زیستی مانند باکتری‌های محرک رشد گیاه (PGPR) نظیر استرپتومایسس است. این باکتری‌ها با مکانیسم‌های مستقیم و غیرمستقیم رشد و مقاومت گیاه را بهبود می‌بخشند. غلات سه و چهار‌کربنه با وجود مکانیسم متفاوت فتوسنتزی به شکل مشابهی نسبت به باکتری‌های محرک رشد واکنش نشان می‌دهند. تلقیح با استرپتومایسس، مکانیسم‌های فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و مولکولی گیاه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این تغییرات موجب بهبود جذب آب و مواد مغذی، افزایش رشد و عملکرد گیاه، افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت و تولید اسمولیت‌ها، تنظیم بیان ژن‌های مرتبط با هورمون‌‌‌‌های رشد و متابولیت‌‌‌های خاص گیاهی است. نقش سویه‌های محرک رشد استرپتومایسسی در شرایط تنش‌های غیرزیستی (خشکی و شوری) و تنش‌های زیستی(آفت و بیماری) با تولید آنزیم‌های آنتی اکسیدانت، ترشح ترکیبات ضد میکروبی مانند آنتی‌بیوتیک‌ها، فعال‌سازی مسیرهای دفاعی گیاه و تولید متابولیت‌های ثانویه از جمله مواد آلی فرار و فیتوهورمون‌هایی نظیر ایندول استیک اسید موجب بهبود رشد و محافظت گیاهان در برابر تنش‌های محیطی می‌شود. بررسی این مکانیسم‌ها در دو گروه غلات سه و چهار‌کربنه با ساختار و عملکرد فتوسنتزی متفاوت، درک عمیق‌تری از نقش استرپتومایسس در تضمین امنیت غذایی و استفاده از آن به عنوان محرک رشد سودمند ارائه می‌دهد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>اثر سن ریزنمونه، نیترات نقره و عوامل ژله کننده بر باززایی درون شیشه ای سویا (Glycine max L)</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13411.html</link>
      <description>سویا (Glycine max L.) یکی از مهمترین محصولات کشاورزی دنیا است که اصلاح آن با استفاده از روش‌های بیوتکنولوژی یکی از راهکارهای موثر در غلبه بر مشکلات این گیاه می‌باشد. دستیابی به یک دستورالعمل باززایی کارآمد، گامی مهم در برنامه‌های انتقال ژن به گیاهان محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف بهینه‌سازی برخی عوامل موثر در اندام‌زایی سویا اجرا شد. بدین منظور اثر برخی عوامل در اندام‌زایی سویا از قبیل سن ریزنمونه کوتیلدون (6، 8، 10 و 12 روزه)، نوع و غلظت عوامل ژله‌کننده آگار (4، 6، 8 و 10 گرم در لیتر) و ژلریت (2، 5/2 و 3 گرم در لیتر) و در نهایت سطوح مختلف بازدارنده اتیلنی نیترات نقره (0، 5/2، 5 و 10 میلی‌گرم در لیتر) به صورت مستقل مورد بررسی قرار گرفتند. همه آزمایش‌ها در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا شدند. نتایج نشان داد، یک همبستگی منفی بین سن ریزنمونه و اندام‌زایی وجود داشت، به‌طوریکه بیشترین تعداد شاخه باززا شده به ازای هر ریزنمونه (5/3) از ریزنمونه‌های کوتیلدون 6 روزه حاصل شد و با افزایش سن ریزنمونه از 6 روز به 12 روز تعداد شاخه باززا شده به ازای هر ریزنمونه (8/0) به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافت. همچنین آگار و غلظت 6 گرم در لیتر آن به عنوان مناسب‌ترین عامل ژله‌کننده برای اندام‌زایی مستقیم سویا معرفی شدند. حضور نیترات نقره به طور چشمگیری بر صفات اندام‌زایی اثر مثبت داشت، به طوریکه بیشترین تعداد شاخه باززا شده به ازای هر ریزنمونه (8/6) در غلظت 5 میلی‌گرم در لیتر نیترات نقره مشاهده شد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>تحلیل برهمکنش پروتئینی و مسیرهای عملکردی ژن‌های دخیل در تحمل به تنش خشکی و گرما در گیاه مدل آرابیدوپسیس</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13412.html</link>
      <description>این پژوهش با هدف شناسایی ژن‌ها و miRNAهای کلیدی دخیل در پاسخ گیاه آرابیدوپسیس به تنش‌های خشکی و گرما انجام شد. داده‌های میکروآرایه آرابیدوپسیس تحت شرایط القای خشکی به مدت پنج روز و گرما به مدت سه روز با استفاده از ابزارGEO2R  آنالیز شد. تحلیل هستی‌شناسی ژن‌های با بیان افتراقی از طریق پایگاه DAVID و ترسیم شبکه ژنی در نرم‌افزارCytoscape  انجام شد و ژن‌های کلیدی بر اساس الگوریتمMCC  و همچنین miRNAهای تنظیم کننده ژن‌های کلیدی توسط ابزار psRNATarget شناسایی شدند. در مجموع تعداد ۱۱۶۴ ژن افزایش و ۵۳۴ ژن کاهش بیان داشتند. ژن‌های افزایش بیان یافته در فرآیندهایی مانند پاسخ به گرما، خشکی و شوری و ژن‌های کاهش بیان یافته در مسیرهای مرتبط با فتوسنتز، پاسخ به اکسین و دفاع قارچی فعال بودند. ژن‌های کلیدی شامل HSP17.6C، HSP17.6، HSP23.6، HSFA2، HSP70-8، CLPB1، HSP17.6B، HSP17.7، HSP15.7 وHSP90   در فعالیت‌های چاپرونی، تنظیم بیان ژن‌ها و حفظ هموستاز پروتئینی مشارکت داشتند. چندین miRNA از جمله ath-miR1886.1،ath-miR414 ، ath-miR5012 و ath-miR835-5p به عنوان تنظیم کننده‌های بالقوه ژن‌های کلیدی پیش‌بینی شدند. نتایج نشان داد احتمالا شبکه‌های تنظیمی مرتبط با خانواده‌های اسید آبسیزیک (ABA)، گونه‌های فعال اکسیژن(ROS)  و پروتئین‌های شوک حرارتی  (HSPs)می‎توانند نقش محوری در افزایش تحمل گیاه آرابیدوپسیس به تنش‌های خشکی و گرما داشته باشند. مسیرها، ژن‌ها و miRNAهای شناسایی شده، بیانگر اهمیت تعاملات تنظیمی در سطح سلولی و مولکولی در سازگاری به تنش‌های محیطی هستند و می‌توانند به‌عنوان مبنایی برای طراحی راهبردهای مهندسی ژنتیک در جهت بهبود مقاومت گیاهان زراعی در برابر خشکی و گرما مورد توجه قرار گیرند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>کاربرد تکنیک‌‌های کشت بافت گیاهی در به‌‌نژادی برای افزایش تحمل به تنش‌‌های غیرزیستی</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13413.html</link>
      <description>تنش‌‌های غیرزیستی مانند شوری، خشکی، دماهای بالا و پایین، غرقاب و سمیت انباشت فلزات سنگین، اثرات مخرب گسترده‌‌‌ای بر رشد و عملکرد گیاهان دارند و به عنوان تهدیدی جدی در کشاورزی پایدار و امنیت غذایی محسوب می‌گردند. از راهکارهای موثر برای مقابله با این تنش‌‌‌ها، استفاده از کشت بافت در زیست‌فناوری کشاورزی است. این روش بر اساس قابلیت یک سلول گیاهی در باززایی و تبدیل شدن به یک گیاه کامل، تعریف شده است. کاربرد روش‌های کشت بافت در کنار ابزارهای زیست‌‌فناوری مولکولی، از طریق شناسایی و  انتقال ژن‌های هدفمند و ادغام صفات خاص و مطلوب در ژنوم‌ گیاهان، به عنوان یک رویکرد‌ نوید بخش در اصلاح تنش‌های محیطی محسوب می‌گردد. از جمله این روش‌ها می‌توان به غربالگری، تنوع سوماکلونال، نجات جنین، جهش‌‌زایی، بمباران ذرات، انتقال ژن با واسطه آگروباکتریوم و ویرایش ژنوم اشاره نمود. این نوآوری‌ها نه تنها تولید و تکثیر سریع گیاهان متحمل به تنش را تسهیل می‌کند، بلکه با کاهش مصرف انواع کودها و سموم شیمیایی، شیوه‌های کشاورزی پایدار را نیز بهبود می‌بخشد. انجام تحقیقات برای شناخت، تکمیل و گسترش این روش‌ها، قطعاً امکان پیشرفت‌های بیشتری در زمینه‌ القای تحمل به تنش‌های غیرزیستی را در آینده علوم گیاهی، فراهم خواهد نمود. این مقاله مروری، با تمرکز بر تحقیقات علمی اخیر، به بررسی اصول و اهمیت انواع روش‌های اصلاح ژنتیکی مبتنی بر کشت بافت در القای تحمل به تنش‌‌‌های غیرزیستی در گیاهان، می‌پردازد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>تأثیر نانوذرات نیترات نقره بر تغییرات بیان ژن‌های مرتبط با بیوسنتز تیموکینون در گیاه سیاهدانه</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13414.html</link>
      <description>تیموکینون، به عنوان ترکیب اصلی اسانس سیاهدانه، از خواص درمانی متنوعی برخوردار است. 1-دی‌اکسی زایلوز5- فسفات ردوکتاز (DXR) و گاماترپینن سنتاز (GTS) دو ژن کلیدی مسیر بیوسنتزی تیموکینون هستند. در این پژوهش تغییرات بیان ژن‌های DXR و GTS در دو اکوتیپ سیاهدانه ایرانی با بیشترین و کمترین میزان تیموکینون شامل اکوتیپ سمیرم(H) و اکوتیپ اقلید(K) و نیز تحت تأثیر تیمار نانوذرات نقره(AgNPs) بررسی شد. گیاهان در مرحله بذر نارس با AgNPs و با غلظت mg/l۲۰ تیمار شدند و نمونه‌برداری در زمان‌های ۱۲، ۲۴ و ۴۸ ساعت پس از تیمار انجام شد. بیان نسبی ژن‌ها با روش RT-qPCR ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که اعمال تیمار AgNPs در 48 ساعت منجر به افزایش بیان ژن GTS در هردو اکوتیپ ‌می‌گردد. علاوه بر این،. نتایج نشان داد که میزان بیان ژن DXR تحت اثر AgNPs در دو اکوتیپ متفاوت است. در اکوتیپ H، بیان ژن DXR به‌طور معنا‌داری نسبت به شاهد کاهش یافت و حداقل میزان بیان آن در ۴۸ ساعت مشاهده شد. در اکوتیپ K، بیان ژن DXR ابتدا در ۱۲ ساعت به‌طور معنا‌داری افزایش پیدا کرد و سپس میزان بیان روند کاهشی را طی کرد و حداقل میزان بیان در 24 ساعت بعد از اعمال تیمار مشاهده شد. در مجموع، یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که تیمار AgNPs می‌تواند الگوی بیان ژن‌های GTS و DXR را در مسیر بیوسنتز تیموکینون در گیاه سیاهدانه تغییر دهد؛ با این حال، نحوه و میزان این تغییرات به‌طور قابل‌توجهی تحت تأثیر ژنوتیپ گیاه و زمان اعمال تیمار است.</description>
    </item>
    <item>
      <title>آنالیز بیوانفورماتیکی و بررسی بیان خانواده ژنی ایزوپنتنیل‌ترانسفراز (IPT) در کنجد</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13415.html</link>
      <description>کنجد (Sesamum indicum L.) یکی از مهم‌ترین گیاهان دانه‌روغنی خانواده پدالیاسه است که به دلیل دارا بودن اسیدهای چرب غیراشباع پایدار، ارزش تغذیه‌ای و اقتصادی بالایی دارد. سیتوکینین‌ها از هورمون‌های مهم گیاهی هستند که در رشد، تقسیم سلولی و پاسخ به تنش‌های محیطی نقش دارند. خانواده ژنی ایزوپنتنیل‌ترانسفراز (IPT) از مهم‌ترین ژن‌های دخیل در مسیر بیوسنتز سیتوکینین محسوب می‌شود. در این پژوهش، شناسایی، تحلیل بیوانفورماتیکی و بررسی الگوی بیان خانواده ژنی IPT در کنجد انجام شد. توالی‌های ژنی از پایگاه داده NCBI استخراج و ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی پروتئین‌ها با استفاده از سرور Expasy (ProtParam)  بررسی شد. پس از تأیید دومین‌های اختصاصی، تعداد 15 ژن IPT در ژنوم کنجد شناسایی و روی کروموزوم‌ها نقشه‌یابی شدند. نتایج نشان داد که ژن‌های SiIPT8 تا SiIPT15 بر روی کروموزوم شماره 5 قرار دارند. همچنین، ده موتیف حفاظتی در میان توالی‌های پروتئینی شناسایی شد که موتیف‌های 1، 2 و 4 طولانی‌ترین موتیف‌ها بودند. تحلیل فیلوژنتیکی خانواده IPT را در چهار گروه اصلی طبقه‌بندی کرد و نشان داد ژن‌های SiIPT3 و SiIPT4 با AtIPT3 در یک گروه قرار گرفتند. بررسی بیان نسبی ژن‌های SiIPT4، SiIPT5، SiIPT6 و SiIPT7 با تکنیک Real-Time PCR نشان داد که SiIPT4 بیشترین و SiIPT5 کمترین میزان بیان را دارند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که SiIPT4 می‌تواند به‌عنوان ژن کاندید در مطالعات عملکردی و اصلاح مولکولی کنجد مورد استفاده قرار گیرد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>مدل‌سازی همولوژی و داکینگ مولکولی آنزیم چالکون سنتاز ازRydingia persica: بینش‌های ساختاری درباره اتصال لیگاندهای طبیعی</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13466.html</link>
      <description>آنزیم چالکون سنتاز یکی از آنزیم‌های کلیدی مسیر بیوسنتز فلاونوئیدها است که گام اولیه تشکیل متابولیت‌های ثانویه فنولی را کاتالیز می‌کند. گیاه Rydingia persica، گونه‌ای بومی خانواده نعناعیان با کاربرد در طب سنتی ایران، منبع غنی از ترکیبات زیست‌فعال است؛ با این حال، اطلاعات ساختاری RpCHS محدود است. در این پژوهش، ساختار سه‌بعدی RpCHS با مدل‌سازی همولوژی در سرور SWISS-MODEL پیش‌بینی و تمایل اتصال دوازده ترکیب طبیعی به جایگاه فعال آن بررسی شد. مدل بر پایه ساختار کریستالی Oryza sativa (PDB: 4YJY, Chain A) با همانندی ۸۶٫۰۱ درصد ساخته شد. اعتبارسنجی با ERRAT (۹۶٫۵۴٪) و Verify3D (۸۰٫۸۳٪) کیفیت مدل را تأیید کرد. جایگاه فعال RpCHS عمدتاً توسط بقایای آب‌گریز Phe215، Leu214، Leu266 و triad کاتالیتیکی Cys164، His303 و Asn336 احاطه شده است. ترکیبات شامل فلاونول‌ها، مشتقات چالکون و ترپنوئیدی/فنولی (برخی متابولیت‌های تیره نعناعیان با پتانسیل مهار بازخوردی) پس از بهینه‌سازی با Chem3D، با AutoDock Vina داک شدند. p-coumaroyl-CoA به‌عنوان کنترل مثبت داک شد (ΔG = −۶٫۸ kcal/mol). نتایج نشان داد انرژی اتصال در بازه ۸٫۴- تا ۵٫۸- کیلوکالری بر مول است و مشتقات چالکون و فلاونول‌ها (زانتوآنجلول با ۸٫۴- و کوئرستین با ۸٫۰- kcal/mol) تمایل بیشتری نسبت به ترپنوئیدها دارند. تحلیل برهم‌کنش‌ها با BIOVIA Discovery Studio Visualizer و LigPlot+ نشان داد پایداری کمپلکس‌ها عمدتاً ناشی از پیوندهای هیدروژنی، برهم‌کنش‌های π–π و تماس‌های آب‌گریز است. این یافته‌ها پتانسیل مشتقات چالکون و فلاونول‌ها را به‌عنوان مهارکننده‌های طبیعی RpCHS نشان می‌دهد و مبنایی برای کشف مهارکننده‌های آنزیمی و درک مکانیسم‌های تنظیمی فراهم می‌آورد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>شناسایی ژن‌های دارای رویدادهای پیرایش متناوب و بیان افتراقی در گیاهچه‌های ذرت تحت تنش خشکی و بازآبرسانی با استفاده از داده‌های RNA-Seq</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13545.html</link>
      <description>پیرایش متناوب (Alternative splicing; AS)، یک سازوکار تنظیمی پسارونویسی است که از طریق افزایش تنوع رونوشت‌ها و پروتئوم نقش مهمی در تنظیم پاسخ‌ به تنش‌های گیاهی ایفاء می‌کند. در این مطالعه اثرات تنش خشکی سه و شش روزه و بازآبرسانی بر پیرایش متناوب و بیان ژن در سطح رونویسی در گیاهچه‌های ذرت مورد بررسی قرار گرفت. واکاوی داده‌های ترانسکریپتومی با استفاده از ابزار بیوانفورماتیکی CLC Genomics Workbench و اسکریپت‌های پایتون، رونوشت‌هایی که رویدادهای پیرایشی متناوب در تیمارهای فوق‌الذکر را نشان دادند، شناسایی کرد. در این رویدادهای شناسایی شده، الگوهای پیرایشی متناوب از نوع  A5′SS و  A3′SS به‌ندرت مشاهده شد. حال آنکه سایر الگوهای پیرایشی به‎عنوان فراوان‌ترین رویدادها معرفی شدند. غنی‌سازی عملکردی ژن‌های مرتبط با پیرایش متناوب با استفاده از پایگاه‌های داده STRING و KEGG، نقش محوری آن‌ها را در فرایندهای سلولی، تنظیم متابولیکی به‌ویژه متابولیسم ترکیبات حاوی سلنیوم و تجزیه اسیدهای آمینه شاخه‌دار تأیید کرد. واکاوی عملکردی ژن‌هایی که علاوه بر رویدادهای پیرایش متناوب، بیان افتراقی نیز داشتند (DE-ASGs)، نقش آن‌ها را در بیوسنتز لیگنین، انتقال و متابولیسم لیپیدها، پاسخ‌های دفاعی گیاه، رشد و نمو و پیام‌رسانی هورمونی نشان داد. علاوه بر این، برهم‌کنش‌های پیش‌بینی‌شده miRNA-mRNAها با استفاده از سرور تحت وب psRNATarget، ریزRNAهای zma-miR166j-5p، zma-miR399f-5p ، zma-miR2275a-3p و zma-miR2275d-3p را به عنوان تنظیم‌کننده‌های کاندید رونوشت‌هایی با پیرایش متناوب نشان داد. این یافته‌ها اهمیت پیرایش متناوب را به عنوان رویکردی برای افزایش انعطاف‌پذیری رونویسی و برنامه‌ریزی مجدد مسیرهای مولکولی گیاه و در نتیجه افزایش مقاومت به تنش خشکی نشان می‌دهد.</description>
    </item>
    <item>
      <title>شناسایی و تحلیل خانواده پپتیدهای کوچک RALF در ترانسکریپتوم برگ گیاه کلوس (Kelussia odoratissima Mozaff)</title>
      <link>https://cropbiotech.journals.pnu.ac.ir/article_13546.html</link>
      <description>کلوس (Kelussia odoratissima Mozaff)  گیاه دارویی، بومی و در معرض خطر انقراض با کاربردهای درمانی است. بررسی ترانسکریپتوم این گیاه برای یافتن ژن‌های کدکننده پپتیدهای مختلف، برای محافظت از این گونه وحشی و آسیب‌پذیر حیاتی است. پپتیدهای RALF (Rapid Alkalinization Factor) از جمله پپتیدهای کوچک، ترشحی و هورمونی در گیاهان هستند که نقش مهمی در تنظیم رشد، نمو و پاسخ به تنش‌های محیطی ایفا می‌کنند. در این پژوهش، با هدف شناسایی و تحلیل اعضای خانواده پپتیدهای RALF  گیاه کلوس، از داده‌های ترانسکریپتوم برگ این گیاه به کمک روش‌های بیوانفورماتیکی استفاده شد. نتایج بررسی ترانسکریپتوم برگ این گیاه منجر به شناسایی ۹ ژن کدکننده پپتیدهای خانواده RALF گردید. در توالی این پپتیدها موتیف‌های حفاظت‌شده‌ای RRXL  و YISY و نیز چهار اسید آمینه حفظ شده سیستئین شناسایی شد. نتایج بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی پپتیدهای این خانواده بیانگر تنوع قابل‌توجهی در طول، وزن مولکولی و نقطه ایزوالکتریک آنها بود. این طیف از تنوّع نشان می‌دهد که پپتیدهای  این خانواده‌ اگرچه از نظر عملکرد یکسان هستند، اما از نظر توالی متفاوت بوده و هسته‌ی ساختاری یا موتیف اصلی در آن‌ها حفظ شده است. به علاوه، تحلیل فیلوژنتیکی پپتیدهای این خانواده نشان داد که پپتیدهای این خانواده، بیشترین قرابت تکاملی را با گونه‌های خانواده Apiaceae نظیر هویج، کرفس و گشنیز دارند. در مجموع، یافته‌های این پژوهش برای اولین بار نشان دادند که پپتیدهای این خانواده  در گیاه کلوس بیان ‌می‌شوند و با توجه به نقش آنها در مواجهه با شرایط محیطی و تنش‌های مختلف، می‌توان از آنها برای بهنژادی سایر گونه‌های گیاهی استفاده نمود.</description>
    </item>
  </channel>
</rss>
